14 August 2010

Irrawaddy!




Irrawaddy!

Irrawaddy!
Political football replaced to you a new name.
All of our hearts are flowing together with your eternal game.
Historical borders are still talking about the past day.

Our ANGEL,
Irrawaddy!
Artery of Burma.
History of Myanmar.
Homeland of Burma.
Benevolent River of Myanmar.
Time had already changed, and nature also.
But memory is still alive in our brain

[at this photo: The Irrawaddy seen from the banks of Bhamo, My Home Town, during low-water season. I think this photo is older than me :) photo by Barry Broman.]

(REMEMBERANCE : 14 AUGUST 2009)

4 comments:

ဂၽြန္မိုးအိမ္ said...

I want you to know which name you like?
Irrawaddy or Ayeyarwaddy! :P
Before we go out, her name chaged to Ayeyarwaddy.
After we come back to her, all nature changed.

Maung Maung San said...

ညမအိပ္ဘဲ ေရးထားတာကြ.. ႀကိတ္ထားဟ.. :D

ဂၽြန္မိုးအိမ္ said...

မဟုတ္ပါဖူး...။ မိုးမလင္းခင္ ေရးလိုက္တာ...။ :P

ဂၽြန္မိုးအိမ္ said...

I got this reply from MEF by "phyo", my teacher . so, now just recorded. :P

ဂြ်န္မိုးအိမ္ေရ ...
တကယ္ေတာ့ ဧရာ၀တီဆိုတာ ပါဠိ လို အမည္ကေန လာတာပါ အဂၤလိပ္လို ေရးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ Airavati လို ့ ေရးပါတယ္...အဓိပၸါယ္ကေတာ့ Elephant river ေပါ့.......စိတ္ထဲရွိတာေျပာရရင္ .. ျမန္မာသံနဲ ့ .ဧရာ၀တီလို ့ အသံ မထြက္ဘဲ.. အိုင္ရာ.. အိုင္ရာ ဆိုရင္ ... နားထဲမွာ တမ်ိဳးႀကီးပဲ ... ဘာႀကီးမွန္းလဲ မသိဘူး... ဒါေပမယ္လို ့ Airavati ကို အသံထြက္ရင္ေတာ့ .... ဘယ္လိုျဖစ္မလဲ မွန္းၾကည့္ေပါ့.. ျမန္မာေတြ အသံထြက္ကို ႏိုင္ငံျခားသားေတြမွတ္တဲ့အခါမွာ ဧရာ၀တီဆိုတာကို နားနဲ ့ၾကားတာ အိုင္ရာ၀တီဆိုျပီး မွတ္ခဲ့တယ္ထင္ပါတယ္... သူတို ့ အမွတ္ေကာင္းလို ့ စိန ကို က်ိန လို ့ မွတ္ျပီး ေပါက္ေဖာ္ႀကီးေတြေတာင္ chi na .. ေနာက္ေတာ့ ခ်ိဳင္းနား ျဖစ္သြားတယ္လို ့ ဆိုတာကိုး...

ပါဠိလိုဆိုရင္ေတာ့ စိနတိုင္း ဆိုတာ ေျမေစးတိုင္းျပည္ေလ...

ဒီလိုပါပဲ ျမန္မာေတြရဲ ့ ဧရာ၀တီဆိုတာ ဧရာ= ဆင္ ၊ ၀တီ = ျမစ္ လို ့ သူ ့အဓိပၸါယ္နဲ ့သူ .. ဒီဧရာ၀တီဆိုတဲ့ အမည္က ဘယ္ကတည္းက စတယ္ဆိုတာ မသိေပမယ့္ ျမန္မာစကားပံုရွိတယ္မဟုတ္လား ဆင္သြားရင္ လမ္းျဖစ္တယ္ဆိုတာ..... ျပီးေတာ့ သတၱ၀ါေတြအထဲမွာလည္း ဆင္ကအႀကီးဆံုးေလ..တန္ဖိုးလည္း အထားၾကဆံုး ျမစ္ေတြထဲမွာလည္း ဧရာ၀တီက ျမန္မာျပည္မွာ အေရးပါဆံုး ၊ အႀကီးဆံုး ျမစ္မဟုတ္လား
ဒါေၾကာင့္ ဧရာ၀တီဆိုတာကိုလည္း ျမန္မာေတြရဲ ့ အေခၚအေ၀ၚျဖစ္မယ္လို ့ ယူဆမိတယ္..

ေရွးေခတ္က ျမန္မာေတြအတြက္ ဆင္ဆိုတာ တန္ဖိုးအထားဆံုး ၊ စစ္ေရးအရဆိုရင္လည္း ဆင္တပ္ဆိုတာ အင္အားအေကာင္းဆံုး အဆင့္ျမင့္တဲ့ အေရးပါတဲ့ တပ္ဖြဲ ့ႀကီးပါ...
ေျခလ်င္တပ္သားေလး တစ္ေယာက္အဖို ့ ဆင္တပ္မွာ အမႈထမ္းခြင့္ရဖို ့ ေျခလ်င္ ၊ ျမင္း ၊ ဆင္ ဆိုျပီး ေတာ္ေတာ္ႀကိဳးစားရတယ္လို ့လည္း ဖတ္ခဲ့ဖူးတယ္..
ေနာက္ျပီး အေရွ ့ေတာင္အာရွမွ ဆင္တပ္ဆိုတာ ျမန္မာေတြက စတယ္လို ့ သမိုင္းမွာ ဖတ္ခဲ့ဖူးတယ္..
တရုတ္ေတြ ျမန္မာျပည္ကို လာတိုက္ေတာ့ ေကာင္းတံုဘက္မွာ ျမန္မာေတြရဲ ့ ဆင္တပ္ႀကီးျမင္ျပီး ဖရိုဖရဲ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္လို ့ ေဒါက္တာထက္ေအာင္တို ့ အေဖ ( ဗန္းေမာ္ညိဳႏြဲ ့) ေျပာျပခဲ့တာ နားေထာင္ခဲ့ဖူးတယ္..
ဆိုလိုရင္းကေတာ့ ဧရာ၀တီဟာ (အေရွ ့ေတာင္အာရွနဲ ့) ျမန္မာျပည္မွာ အရွည္ဆံုး နဲ ့ အႀကီးဆံုးျမစ္ႀကီးျဖစ္လို ့လည္း ဧရာ၀တီ ( Elephant River ) လို ့ ေခၚေ၀ၚခဲ့ၾကတာလို ့ မွတ္ယူလိုက္တယ္..

ဘယ္တုန္းက တိုင္းခဲ့တဲ့ အတိုင္းအတာလည္းေတာ့ မသိေတာ့ဘူး drainage area 158700 square miles နဲ ့ အရွည္အားျဖင့္ 1350 miles တဲ့..
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ Irrawaddy ဆိုတာကိုကမၻာက လြယ္လြယ္ကူကူ သိျပီးေတာ့ ayeyarwaddy ဆိုတာကေတာ့ တခ်ိဳ ့ပဲ သိတာေလ...

ကမၻာ့နဲ ့ယွဥ္ျပီး ေခတ္အျမင္နဲ ့ ၾကည့္ရင္ Irrawaddy ကို ပိုသေဘာက်ျပီး အမ်ိဳးသားေရး ဘာေရးညာေရးေတြအတြက္ကေတာ့ Ayeyarwaddy ကို သဘာက်တယ္.. ဘယ္ဟာ မွန္မမွန္ဆိုတာ မေျပာခ်င္ေတာ့ဘူး.. ဘယ္ဟာကို ႀကိဳက္မႀကိဳက္ဘဲ . ေျပာတာက ပိုေကာင္းမယ္ထင္တယ္..

ဧရာ၀တီအေၾကာင္းနဲ ့ ပတ္သက္လို ့ ေရွးေဟာင္း မွတ္တမ္းစာအုပ္ေတြ ျပန္ရွာရင္ေတာ့ ရွိေကာင္းပါရဲ ့ ....ေခတ္အျမင္နဲ ့ ေရးထားတာေလး ဖတ္ခ်င္ရင္ေတာ့ စာေရးဆရာ ေမာင္၀ဏၰ ရဲ ့ ျမစ္ႀကီး ဧရာ၀တီဆိုတဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ေတာ့ ရွိတယ္..

ေမချမစ္ ( ဂ်ိန္းေဖာ- ရ၀မ္ ဘာသာစကားနဲ ့ဆိုရင္ ၾကမ္းတမ္းခက္ထန္တဲ့ျမစ္ေပါ့ ) နဲ ့ မလိခ ( ႏုညံ့သိမ္ေမြ ့တဲ့ျမစ္ ) ျမစ္ ႏွစ္ခု ေပါင္းဆုံရာကေန စတင္ေမြးဖြားလုိက္တဲ ့ ဧရာ၀တီျမစ္ေက်ာတစ္ေလွ်ာက္ ျမစ္ကို အမွီျပဳ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ေဆာင္ရြက္ၾကပုံေတြ ေရႊက်င္ၾက ၊ ကၽြန္းေမ်ာၾကပံုေတြ အစရွိတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေပါင္းစံု ုပ္ေဆာင္ၾကပုံေတြ ၊ ျမစ္ခြဲ ျမစ္လက္တက္ေတြမွာ ေရကာတာေတြေဆာက္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ယူၾကပုံ ၊ ဗန္းေမာ္၊ ကသာ၊ ထီးခ်ဳိင့္၊ ေရႊဘုိအပါအ၀င္ ျမစ္ကမ္းနားရွိ ၿမဳိ႕ၾကီးမ်ားအေၾကာင္း၊ ေရႊလီျမစ္၊ ခ်င္းတြင္းျမစ္ အပါအ၀င္ ဧရာ၀တီျမစ္ထဲ ေပါင္းဆုံစီးဆင္းၾကပံုေတြကို ပထ၀ီဆုိင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္တကြ အေသးစိတ္ ေရးထားျပီးေတာ့ ရႈခင္းဓါတ္ပံုေတြလည္းပါတယ္..