27 March 2011

Design and Ideology _ 1st Newsletter

ဒီဇိုင္း ႏွင့္ အုိင္ဒီေယာ္လုိဂ်ီ (Design and Ideology)

ခ်ားစ္ဒါ၀င္ရ့ဲ အီေဗာ္လူးရွင္း သီအုိရီအရ လူသည္ ေမ်ာက္ႏွင့္ မ်ိဳးစိတ္တူေသာသတၱ၀ါ တစ္မ်ိဳးဟု ဆုိခဲ့သည္။ ဘာသာေရးအသီးသီးမွလည္း လူ၏ျဖစ္တည္ရာကို အမ်ိဳးမ်ိဳးဆုိခဲ့ၾကသည္။ မည္သို႔ဆုိေစ သတၱေလာက၌ လူ၏ တည္ရွိေနမႈ က႑သည္ ေမွးမွိန္သြားျခင္းမရွိခဲ့။ မည္သည့္ေနရာမွ ျဖစ္တည္လာခဲ့ပါေစ လူဟူေသာ သက္ရွိတစ္မ်ိဳးသည္ သတၱေလာကအတြင္း တည္ရွိေနသည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶအလုိအရ စၾကၤ၀ဠာတစ္ခြင္ရွိ သတၱ၀ါမ်ား အားလံုးအတြင္း လူသားဘ၀သည္သာ အျမင့္ျမတ္ဆံုး အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည္။ ထုိအျမင့္ျမတ္ဆံုးေသာ လူသားသည္ပင္ ေလာကကို အက်ိဳးျပဳႏုိင္သလုိ၊ ေလာကကို ပ်က္စီးေအာင္ ျပဳလုပ္ႏုိင္ေပသည္။ ေလာကရွိ သက္ရွိ သတၱ၀ါအားလံုး၌ တူညီေသာ လုိအပ္ခ်က္မ်ား ရွိေပသည္။ ထိုအရာတုိ႔မွာ စားေရး၊ ၀တ္ေရး၊ ေနထုိင္ေရး ႏွင့္ ေဘးကင္း လံုျခံဳေရးမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ထုိလုိအပ္ခ်က္မ်ားမွာ မရွိမျဖစ္ အေျခခံမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အျခားသက္ရွိတုိ႔ႏွင့္ မတူကြဲျပားေသာ လုိအင္ဆႏၵမ်ားမွာ လူသားတုိ႔၌ သိသာထင္ရွားစြာ ျဖစ္ေပၚတတ္သည္။ ထုိဆႏၵမွာ အေျခခံ လုိအပ္ခ်က္အေပၚမွာ မူတည္ျဖစ္ေပၚလာတတ္သလုိ အခ်ိဳ႕မွာ စိတ္ခံစားမႈအတြက္ ေပၚေပါက္လာတတ္ေသာ လုိအင္ ဆႏၵမ်ား ျဖစ္သည္။ ထုိလုိအင္ဆႏၵမ်ားမွ လူသားတို႔၏ ေထြျပားဆန္းက်ယ္ေသာ စိတ္ကူး အၾကံဥာဏ္ ကြန္႔ျမဴးမႈျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ တီထြင္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။ လူသားတုိ႔၏ လုိအင္မွ စိတ္ကူး အၾကံဥာဏ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ၿပီး ထုိျဖစ္ေပၚေသာ အၾကံအစည္ စိတ္ကူးစိတ္သန္းမ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရန္ ဒီဇိုင္းမ်ားေမြးဖြားခဲ့ၾကသည္။ အေတြးအေခၚသစ္မ်ား ေထြးေပြ႕ခဲ့ၾကျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

_._._._._._._._._._._._.


ဒီဇိုင္းႏွင့္ အုိင္ဒီယာဆုိေသာစကားလံုးႏွစ္လံုးကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျမန္မာအေတာ္မ်ားမ်ား ရင္းႏွီးေနၾကသည္။ ဒီဇုိင္း ဆုိသည့္အဓိပၸါယ္ကို အတိအက် မသိၾကေသာ္လည္း အလြယ္တကူ သံုးစြဲေနတတ္ၾကသည္ ။ Oxford အဘိဓါန္၌ ဒီဇိုင္း ဆိုသည္ကို “ A plan or drawing produced to show the look and function of something before it is built or made (or) The art or action of planning the look and function of something (or) The arrangement of the features of an artifact ” ဟုလည္းေကာင္း “A decorative pattern (or) The purpose or planning that exists behind an action or object” ဟုလည္းေကာင္း၊ “Decide upon the look and functioning of something, especially by making a detailed drawing of it (or) do or plan (something) with a specific purpose in mind” ဟုလည္းေကာင္း အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိထားပါသည္။

ေခတ္သစ္ အဂၤလိပ္ျမန္မာ အဘိဓါန္မွာ
ၾကိယာအျဖစ္
၁။ ပံု-ထုတ္သည္-ဆြဲသည္-ေရးသည္။
၂။ အႏုပညာလုပ္ငန္းအတြက္ အၾကမ္းစီမံေဖာ္ျပသည္။
၃။ လုိရင္းအေၾကာင္း ျပီးေျမာက္ေအာင္ ဖန္တီးသည္။ ရည္ရြယ္သည္။ ၾကံရြယ္သည္။ ရည္စူးသည္။
၄။ စီမံ-သတ္မွတ္သည္-လ်ာထားသည္။ မွန္းထားသည္ ဟုလည္းေကာင္း၊

နာမ္အျဖစ္-
၁။ အလွပံု-ဆြဲ-ေရးထားသည့္ပံု။
၂။ အႏုပညာလုပ္ငန္းအတြက္ အၾကမ္းစီမံေဖာ္ျပခ်က္- အတိုခ်ဳပ္ စီမံေဖာ္ျပခ်က္။
၃။ အေဆာက္အအံု-ဆြဲ ေရးထားသည့္ပံု- ထုထားသည့္ အရုပ္- အစီအစဥ္ဖြဲ႔စည္းပံု- အေနအထား အခ်ိဳးအစားက်ပံု။
၄။ အၾကံအစည္။ စီမံထားျခင္း။ ၾကံစည္ဖန္တီးထားျခင္း။
၅။ တမင္တကာ-ရည္မွန္းထားျခင္း- ရည္ရြယ္ထားျခင္း။
၆။ မေကာင္း-အၾကံအစည္-အၾကံအရြယ္ ဟုလည္းေကာင္း အဓိပၸါယ္မ်ားဖြင့္ဆုိထားသည္ကို ေတြ႔ႏိုင္ပါသည္။

အုိင္ဒီေယာ္လုိဂ်ီ ကို Oxford အဘိဓါန္၌ “A system of ideas and ideals forming the basis of an economic or political theory (or) The set of beliefs characteristic of a social group or individual ဟုလည္းေကာင္း၊ Archaic the study of the origin and nature of ideas” ဟုလည္းေကာင္း အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိထားပါသည္။ Wikipedia တြင္ေတာ့ အုိင္ဒီေယာ္လုိဂ်ီကို “An ideology is a set of ideas that constitutes one's goals, expectations, and actions” ဟု အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိထားပါေသးသည္။

ေခတ္သစ္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ အဘိဓါန္တြင္ နာမ္ အျဖစ္-
၁။ လူ႔ စိတ္ကူး စိတ္ကမ္း အေျချပဳရာ အေၾကာင္းအခ်က္။ အယူအဆ ယံုၾကည္စြဲျမဲခ်က္မ်ား။
၂။ သေဘာတရား။
စိတ္ကြန္႔ျမဴးေတြးဆခ်က္ ဟု အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆုိထားပါသည္။

အဘိဓါန္မ်ားအတြင္း ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားအေပၚ ဆက္လက္ ဆင္ျခင္ေတြးေတာလုိက္လွ်င္ျဖင့္ ဒီဇိုင္းႏွင့္ အုိင္ဒီေယာ္လိုဂ်ီတုိ႔၏ ဆုိလုိခ်က္မ်ားကို ပံုေဖာ္နားလည္သြားႏိုင္ပါမည္။ ဆက္လက္၍ အဘိဓါန္၏ ေယဘုယ် အခ်က္ေတြအျပင္ အျခား အေတြးပြားႏုိင္သည္မွာ အင္ဂ်င္နီယာ ပညာရပ္ႏွင့္ ဗိသုကာပညာရပ္တုိ႔တြင္ ဒီဇုိင္းသည္ မည္သည့္အပိုင္းက႑တြင္ ပါ၀င္ေနသနည္း။ အုိင္ဒီေယာ္လုိဂ်ီတို႕သည္ ဒီဇုိင္းသည္ မည္သည့္အပိုင္းက႑တြင္ ပါ၀င္ေနသနည္း ဆိုသည့္ အေတြးမ်ားျဖစ္သည္။
_._._._._._._._._._._._.

စင္စစ္ ဒီဇုိင္းဆိုသည္မွာ အရာ၀တၳဳတစ္ခုအတြက္ တိက်ေသခ်ာ အေသးစိတ္ေသာ အဓိပၸါယ္ေဖာ္ျပခ်က္။ သြားေရာက္လိုတဲ့ ပန္းတိုင္တစ္ေနရာမွ ေပးစြမ္းမယ့္ ၿပီးျပည့္စံုတဲ့ ခံစားလိုမႈ။ စိတ္အဆာ၏ လိုအပ္ခ်က္ကို ျပည့္စံုေစမႈ။ စည္းခ်က္ညီညီ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ။ အကန္႔အသတ္မရွိ လြင့္ထြက္သြားႏိုင္ေသာ ဖန္တီးမႈ စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ခံစားသိျမင္ႏိုင္ပါသည္။ ဖန္တီးသူတစ္ဦးမွ ေျပာျပလိုေသာ သီးျခား ခံစားမႈ သို႔မဟုတ္ ခံစားမႈ အဖံုဖံုကို ဒီဇိုင္းမ်ားမွ ရရွိႏိုင္သည္။ ဒီဇိုင္းတစ္ခု အတြင္းမွာပင္ အေတြးအမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ဒီဇိုင္းကို သြင္ျပင္ခြဲ၍ ဆိုလွ်င္ ဒီဇိုင္းသည္ ဘာသာေဗဒ အကန္႔အသတ္မရိွ။ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ အေတြးအေခၚအမ်ိဳးမ်ိဳးသည္ ဒီဇိုင္းတြင္ ရွိေနသည္။ ဒီဇိုင္းတြင္ လမ္းခြဲအမ်ိဳးမ်ိဳးမွ ခ်ဥ္းကပ္လာမႈမ်ား ရွိသည္။ ဒီဇိုင္းတြင္ လက္ဆင့္ကမ္း ဆင္းသက္လာတဲ့ သုခုမရသေတြ ရွိသည္။ တိုးထြက္ ေဖာက္ထြက္လာတဲ့ အႏုပညာေတြ ရွိသည္။ နည္းစနစ္တက် ေတြးေခၚေပးရတာေတြ ရွိသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဒီဇိုင္းတြင္ စီးပြားေရးအတြက္ တြက္ေျခကိုက္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ရွိသည္။ လႈမႈေဗဒ လိုအပ္ခ်က္အေပၚ အေျဖရွာမႈေတြရွိသည္။ လိုအပ္ခ်က္အေပၚ သုေတသန ျပဳလုပ္ရတာေတြ ရွိသည္။ အေတြးခံစားခ်က္ကို ေဖာ္ထုတ္ ေပးရတာေတြ ရွိသည္။ ဖန္တီးမႈအေတြးကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရတာေတြ ရွိသည္။ ျခံဳ၍ ဆိုရပါလွ်င္ ဒီဇိုင္းသည္ အရာအားလံုးကို စနစ္တက် ခ်ိန္ညွိေပးရျခင္းဟု ဆိုရေပမည္။


အုိင္ဒီေယာ္လုိဂ်ီအား ေယဘူယ်ဆိုရပါလွ်င္ အေတြးအျမင္ သေဘာတရား အယူအဆလုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါမည္။ သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ အေျခခံက်တဲ့ သေဘာတရားေတြနဲ႕ သီအိုရီေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေဖာ္ထုတ္ၾကသည္။ အင္ဂ်င္နီယာမ်ားသည္ သူတို႔ျပဳလုပ္မယ့္ ဒီဇိုင္းနဲ႕ တည္ေဆာက္ေရး လိုအပ္ခ်က္အတြက္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိေသာ သင့္ေတာ္မည့္ သီအိုရီမ်ားကို စနစ္တက် အသံုးျပဳၾကသည္။ ဗိသုကာမ်ားသည္ လူမႈပတ္၀န္းက်င္တြင္ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔စြာ ေနထုိင္ႏုိင္ရန္ ၾကံစည္ေတြးေတာ အေျဖရွာၾကပါသည္။ ဘာသာေရး၊ လူမႈေရး အသိပညာရွင္မ်ားသည္ လူသားတုိ႔အတြက္ လုိက္နာ ေစာင့္ထိန္းအပ္တဲ့ က်င့္၀တ္၊ သိကၡာ၊ လူမႈဘ၀ တိုးတတ္ ၾကီးပြားေရး တတ္က်မ္းမ်ား၊ နီတိ အစရွိသည္တို႔ကို ေတြးေတာ အေျဖရွာ စူးစမ္းေဖာ္ထုတ္ ေလ့လာက်င့္သံုးရန္ လမ္းညႊန္ျပင္ဆင္ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသုခမိန္မ်ား၊ ေဘာဂေဗဒ စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားသည္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏ ႏုိင္ငံေရးနည္းဗ်ဴဟာႏွင့္ စီးပြားေရးနည္းဗ်ဴဟာတို႔အေပၚ ၾကံစည္ ေတြးေတာတတ္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူသားအားလံုး၏ အေတြးအျမင္ အၾကံအစည္ အားလံုးသည္ အေတြးေဗဒ အုိင္ဒီေယာ္လုိဂ်ီဆိုေသာ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ ကိန္း၀ပ္ေနသည္ဟု ဆုိႏုိင္ပါသည္။
_._._._._._._._._._._._.


ဒီဇိုင္းဆုိသည္မွာ အုိင္ဒီေယာ္လုိဂ်ီ၏ ကုန္ထြက္တစ္မ်ိဳးဟု ဆုိႏုိင္ပါသည္။ အေတြးအျမင္မပါေသာ ဒီဇိုင္းသည္ ဆားမပါေသာ ဟင္းတစ္ခြက္ႏွင့္တူသည္။ အေတြးအျမင္တစ္ခုသည္ ဘက္စံုေဒါင့္စံု ျပည့္စံုႏိုင္ရန္ ခဲယဥ္းသကဲ့သုိ႔ ဒီဇိုင္းတစ္ခုသည္လည္း အရာအားလံုးအတြက္ ကံုလံုျပည့္စံုေစမႈေပးႏိုင္ရန္ မလြယ္ကူလွေခ်။ အေတြးတစ္ခုကို အက်ိဳးအေၾကာင္း ေတြးဆႏုိင္သကဲ့သို႔ ဒီဇိုင္းတစ္ခုတြင္လည္း က်ိဳးေၾကာင္းျပည့္စံုေသာ အဓိပၸါယ္ကို ေပးႏိုင္ဖို႔ လုိအပ္ပါလိမ့္မည္။ အေတြးတစ္ခု၏ အမွန္အမွားဆိုသည္ကို ရလာဒ္ အက်ိဳးအျမတ္ႏွင့္ တိုင္းတာသကဲ့သုိ႔ ဒီဇိုင္းတစ္ခု၏ အမွန္အမွားဆိုသည္ကိုလည္း ထိုဒီဇိုင္းမွ ရရွိေသာ ရလာဒ္ေဘာင္ႏွင့္ ခ်ိန္ညိႈရပါသည္။ အေတြးအျမင္ တစ္ခုသည္ ျပႆနာတစ္ခုမွ ျဖစ္တည္လာႏုိင္သကဲ့သုိ႔ ဒီဇိုင္းတစ္ခုသည္လည္း ေျဖရွင္းရမည့္ ျပသနာအတိမ္အနက္အတြက္ နည္းစနစ္တစ္ခု ျဖစ္ေနႏုိင္ပါသည္။ အေတြးတစ္ခု၏ ရင္းျမစ္သည္ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္လာသည္ဆိုေသာ ေမးခြန္းမွ ျဖစ္တည္လာသကဲ့သုိ႔ ဒီဇုိင္းတစ္ခုသည္လည္း ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္လာရသလဲဆိုသည့္ အဓိပၸါယ္ေတာ့ ရွိရပါမည္။ ေနာက္ဆံုး အေတြးတစ္ခု၏ ဦးတည္ခ်က္သည္ ေသခ်ာတိက်မွသာ တန္ဖုိးရွိႏုိင္သကဲ့သုိ႔ ဒီဇိုင္းတစ္ခုသည္လည္း ဘယ္ကို ျဖစ္သြားရမလဲဆိုေသာ ဦးတည္ခ်က္ ရွိေနမွသာ ထိုဒီဇိုင္း၏ အႏွစ္သာရကို ခံစားသိရွိႏိုင္မွာ ျဖစ္သည္။

_._._._._._._._._._._._.


ဒီဇိုင္းတစ္ခု ေကာင္းသည္ မေကာင္းသည္ ဆိုသည္ကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိျခင္း၊ အဓိပၸါယ္ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္း၊ ဆြဲေဆာင္မႈရွိျခင္း၊ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈရွိျခင္း၊ မွန္ကန္ေသာ စည္းစနစ္ ရွိျခင္း စေသာ အခ်က္ ငါးခ်က္ျဖင့္ အၾကမ္းဖ်ဥ္း သံုးသပ္ႏိုင္ပါသည္။ ဒီဇိုင္းႏွင့္ အုိင္ဒီေယာ္လုိဂ်ီတို႔သည္ သိမ္ေမြ႔ေသာ အသိပညာ၊ နက္ရိႈင္းေသာ အတတ္ပညာမ်ား ျဖစ္သကဲ့သုိ႔ ခန္႔ညားေသာ၊ ဒ႑ာရီဆန္တဲ့ အႏုပညာတစ္ရပ္ဟု ဆိုလွ်င္လည္း မမွားႏိုင္ေခ်။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူသားအားလံုးသည္ မည္သည့္ေနရာမွ ျဖစ္တည္လာခဲ့ပါေစ လူသားတစ္ေယာက္ရဲ့ ျဖစ္တည္မႈသည္ အျခား လူသားမ်ားအေပၚ ထိခိုက္ နစ္နာျခင္းမရွိေစေသာ၊ မိမိကိုယ္တုိင္လည္း အက်ိဳးမမဲ့ေသာ အေတြးအျမင္အသိပညာ အတတ္ပညာတုိ႔ျဖင့္ တန္ဖိုးရွိေသာ၊ လွပခန္႔ညားေသာ၊ လူသားတစ္ေယာက္အျဖစ္ မိမိကိုယ္ကို ပံုေဖာ္ေရးဆြဲ ထုဆစ္ႏုိင္ေသာ လူသားဒီဇိုင္းတစ္ခုအျဖစ္ မိမိကိုယ္ကို ဖန္တီးႏိုင္ၾကသည္။ ဟင္းလင္းျပင္ တစ္ခုအတြက္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အေတြးအျမင္၊ အသိ၊ အယူအဆ၊ တန္ဖုိးထားမႈ၊ နားလည္မႈ၊ ယံုၾကည္မႈ၊ လက္ခံလုိက္မႈ၊ အသံုးခ်မႈ၊ လြင့္ေျမာမႈ၊ အိပ္မက္ဆန္မႈ၊ ထိေတြ႔မႈ စသည့္ မေနာ၀ိဥာဥ္မွာ ျဖစ္ေပၚလာမိေသာ စိတ္ခံစားမႈေတြကို ပံုေဖာ္တင္ျပႏုိင္သည့္ ဒီဇိုင္းဆုိသည္ကို တီထြင္ဖန္တီးရင္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၏ ပတ္၀န္းက်င္ကို တတ္စြမ္းသမွ် ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ၾကပါစို႔။

Written By Design Ideology!
1st News Letter of our Unity.
1st January 2011
_._._._._._._._._._._._.

1 comment:

ေခ်ာ(အစိမ္းေရာင္လြင္ျပင္) said...

စိတ္ကူးေကာင္းေလးေတြ ဆန္းသစ္တီထြင္တာေလးေတြကို သေဘာက်ေပမဲ႔ ကိုယ္တိုင္က တီထြင္ႏိုင္ဖို႔ေတာ႔ စိတ္ကူးယဥ္အဆင္႔မွာဘဲ ရွိေနေသးတယ္
ဘာကိုမွ ကၽြမး္ကၽြမ္း က်င္က်င္ တတ္ေျမာက္မေနတာ ကိုယ္႕ကိုယ္ကို စိတ္ပ်က္စရာ း(